plusresetminus
۰
نمایی از تونل عظیم گلاب برای انتقال آب
نمایی از تونل عظیم گلاب برای انتقال آب
آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) / سرویس اقتصادی / یادداشت
دکتر رحیم علیمحمدی ، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد 


مجمع عمومی‌سازمان ملل دهه ۲۰۱۵ – ۲۰۰۵ با شعار “آب برای زندگی” ، سال ۲۰۱۳ را به عنوان سال بین المللی “همکاری در عرصة آب” اعلام نموده و یونسکو نیز دوم فروردین ماه را به عنوان روز جهانی آب با شعار “آب در هر مکان برای همگان با همکاری‌های بین المللی” نام گذاری نموده است.

یکی از دلایل اصلی این که دوم فروردین ماه به عنوان روز جهانی آب نامیده شده آن است که همه مسئولین و دست اندرکاران آب، اهمیت آب و نقش آن رادر حیات و توسعه جوامع درک نموده و به این مهم دست یافته اند که باید در نحوه استفاده از آن نهایت دقت، صرفه جویی و افزایش بهره وری مبذول گردد و همۀ مردم ضمن رعایت نکات فوق به کودکان خود از خردسالی این نکات و حساسیت‌های مربوط به آب را بیاموزند. دین مبین اسلام نیزبه اندازه کافی راجع به آب، قوانین و دستورات خاصی را توصیه نموده است ، اما این که چرا ما مردم به آنها عمل نمی‌کنیم یا آن قوانین را تفسیر به رای نموده و بهره برداری می‌نماییم جای بحث دارد.

مروری بر قوانین و مقررات ملی و بین المللی:

قوانین و معیارهای سازمان بین المللی یونسکو برای طرحهای انتقال آب بین حوضه ای:

۱- حوضه مبدا نباید با کمبود جدی آب مواجه شود.
۲- کیفیت زیست محیطی در حوضه‌های مبدا و مقصد مورد تهدید و تخریب قرار نگیرند.
۳- اجرای طرح نباید باعث بروز اختلالات اساسی اجتماعی و فرهنگی شود.
۴- منافع خالص ناشی از اجرای طرح عادلانه بین حوضه‌ها تقسیم گردد.

قوانین داخلی در خصوص انتقال آب بین حوضه ای:

۱- اصل ۴۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایران “آب‌های دریاها ، زه آب‌های جاری در رودها و انهار طبیعی و دره‌ها و هر مسیر طبیعی دیگر اعم از سطحی و زیر زمینی و سیلاب‌ها و فاضلاب‌ها و زه آبها و دریاچه‌ها و مرداب‌ها و برکه‌های طبیعی و چشمه سارها و آب‌های معدنی و منابع آب‌های زیرزمینی از مشترکات بوده و در اختیار حکومت اسلامی‌است و طبق مصالح عامه از آنها بهره برداری می‌شود. مسئولیت حفظ و اجازه و نظارت بر بهره برداری از آنها به دولت محول می‌شود”.

۲- قانون اجازه الحاق آب کوهرنگ به زاینده رود مصوب ۷/۱/۱۳۰۱، “تأمین مسائل مالی طرح از طریق استقراض محلی از اهالی و در صورتی که خسارتی بابت اجرای طرح وارد شود می‌بایست جبران گردد).

۳- قانون مجازات عمومی‌مصوب ۷/۱۱/۱۳۰۴، قطع عمد آب دیگران جرم تلقی می‌گردد”.

۴- مصوبه هیئت وزیران در تاریخ ۲۷/۷/۱۳۸۲ در رابطه با طرح‌های انتقال آب، “با توجه به نقش آب در توسعه ملی و ارزش افزوده اقتصادی آن در بازارهای منطقه با لحاظ منافع ملی و بر اساس طرح جامع آب کشور مبادله آب با رعایت توجیهات فنی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی در برنامه‌های توسعه لحاظ گردد”.

۵-در بند ۵ ماده ۱۷ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تصریح شده” طرح‌های انتقال آب بین حوضه ای باید از دیدگاه توسعه پایدار، با رعایت حقوق ذینفعان و برای تامین نیازهای مختلف مصرف، مشروط به توجیه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی و منافع ملی مورد نطر قرار گیرد“.

آیا براستی این همه قوانین و دستورات برای چه وضع شده است، چرا دید ما نسبت به قوانین تک بعدی است؟! لذا با توجه به مسائل مترتب بر تونل انتقال آب گلاب، جای طرح این پرسش باقی است که:
 
علت احداث تونل گلاب چیست؟

۱- ادعای اول: احداث تونل گلاب به منظور انتقال آب به کاشان، آران و بیدگل :

آب مورد نیاز درطرح انتقال آب به کاشان، برای سال‌های آینده معادل ۱٫۷ متر مکعب می‌باشد در صورتی که تونل گلاب در شرایط عادی ۲۲٫۵ مترمکعب و در حالت ماکزیمم بیش از ۳۰ مترمکعب در ثانیه آب را از رودخانه زاینده رود (حجت آباد) به سمت رضوانشهر منحرف نموده و انتقال میدهد. به علاوه، طرح انتقال آب به کاشان چند سالی است که با استفاده از سیستم پمپاژ تیران- کرون بهره برداری می‌گردد. در شرایط جدید، استفاده از تونل گلاب به دلیل قرار گرفتن تونل در منطقه گلاب در کد ارتفاعی حدود ۲۸۰- (تونل در منطقه گلاب حدود ۲۸۰ متر زیر سطح زمین است) نیاز به صرف انرژی و هزینه‌های بیشتری (هزینه‌های ثابت و جاری) می‌باشد. حفر تونل گلاب تنها سودی که برای مردم مصرف کننده آب در کاشان، آران و بید گل دارد افزایش چشمگیر هزینه‌ها و قیمت تمام شده آب است.

۲- ادعای دوم: احداث تونل گلاب به علت برداشت آب در استان چهارمحال و بختیاری : 

رودخانه زاینده رود به دلیل تشکیلات خاص زمین شناسی، شرایط توپوگرافی منطقه و مورفولوژی خاص رودخانه در استان چهارمحال و بختیاری باعث زهکشی کل اراضی در استان می‌گردد و این موضوع عاملی در جهت افزایش دبی رودخانه است. رودخانه بر اساس تقسیمات جغرافیایی کشور، از سرآب رودخانه ، ارتفاعات زردکوه بختیاری، منطقه کوهرنگ تا نزدیکی قلعه شاهرخ در استان چهارمحال و بختیاری است و از آن به بعد تا حجت آباد وارد منطقه جغرافیایی استان اصفهان می‌گردد (سد، مخزن سد زاینده رود و سد تنظیمی‌زاینده رود)، از پایین دست حجت آباد تا حدود چم نار، رودخانه مجدداً وارد استان چهارمحال و بختیاری و سپس وارد استان اصفهان می‌شود. ورودی تونل گلاب و ایستگاه هیدرومتری در محل سد تنظیمی‌زاینده رود، مرز ورودی به استان استان چهارمحال و بختیاری بوده و ایستگاه آب سنجی دیگری در نزدیکی پل زمانخان قرار دارد و بیشترین برداشت‌ها در حدفاصل این دو ایستگاه هیدرومتری قرار دارند. بر اساس آمار شرکت آب منطقه ای حجم سالیانه آب ورودی به استان با حجم جریانات خروجی برابر و در سال‌های پر آبی بیشتر می‌باشد. این در حالی است که کشاورزان حاشیه رودخانه از قدیم حق آبه داشته اند و تعدادی بهره بردار نیز حق آبه از وزارت نیرو همانند: کارخانجات، صنایع بزرگ، کشت و صنعت‌های جدید کشاورزی، شهر‌ها و روستاهای جدید، در استان اصفهان و یزد خریداری نموده اند. و در طومار شیخ بهایی به صراحت ذکر شده است که سرآب رودخانه حق برداشت آب را دارند و از قانون تقسیمات آب مبرا هستند.

۳- ادعای سوم: احداث تونل گلاب به علت آلودگی رودخانه در بالادست:

تا بحال گزارشی دال بر آلودگی رودخانه توسط محققین در حد فاصل بالادست پل کله گزارش نشده است. تنها در سال ۱۳۸۷ به دلیل برخورد یک دستگاه بلدوزر متعلق به اداره راه و ترابری استان چهارمحال و بختیاری به منظور تعریض جاده با لوله خط انتقال نفت به پالایشگاه اصفهان باعث آلودگی مقطعی گردید که این قضیه تنها یک حادثه بوده است. اما مطالعات تونل گلاب در سال ۱۳۷۳ و عملیات اجرایی آن در سال ۱۳۸۴ شروع گردید.

با توجه به قوانین مذکور و واقعیت‌های میدانی، تونل انتقال آب گلاب یک کار غیر کارشناسی و سیاسی است و چنانچه جریان رودخانه زاینده رود منحرف گردد ، نتیجه آن خشک شدن رودخانه در حدفاصل حجت آباد تا باغ بهادران بوده و اتفاقات زیر قابل پیش بینی خواهد بود. 

برخی آثار زیانبار احداث تونل گلاب در چهارمحال و بختیاری:

الف- جمعیتی برابر ۴۳۵۰۰ نفر که در حال حاضر شاغل و دارای مسکن، مدرسه و امکانات رفاهی نسبی (ساکنین قراقوش، گرمدره، مارکده، یاسه چای، هوره، سوادجان، دشتی، چم کاکا، چم عالی، چم جنگل، ایلبگی، چم خلیفه، چلوان، چم زین،شوراب صغیر، شوراب کبیر، محمد آباد، صادق آباد، سامان، کاهکش، چم خرم، چم نار، قسمتی از شهر بن در استان چهارمحال و بختیاری و تعدادی روستا و شهر در استان اصفهان) هستند به کجا مهاجرت اجباری خواهندنمود؟ شهر اصفهان و یا دیگر شهرها، مسئله اشتغال مجدد، سرپناه و امکانات رفاهی مورد نیاز آنهاچه خواهد شد؟

ب- فضای سبز ایجاد شده در حاشیه رودخانه زاینده رود باعث ایجاد محیطی تفرجگاهی برای بیشتر مردم خصوصاً ساکنین استان اصفهان شده است که معمولاً در طول ایام سال خصوصاً فصول بهار، تابستان و اوایل پاییز مورد استفاده قرار می‌گیرد که این خود باعث آرامش و تسکین اعصاب مردم استان اصفهان می‌گردد.

ج- فضای سبز ایجاد شده در حاشیه و تپه ماهورهای اطراف رودخانه، ضمن ایجاد فضای سبز، لطافت هوا و تولید اکسیژن، تولید هوای پاک و حرکت این توده هوا با توجه به جهت وزش بادهای غالب منطقه به سمت شهر بزرگ اصفهان، باعث پاکی و لطافت هوای شهر می‌گردد. باغات حاشیه رودخانه چنانچه حتی یک ماه با خشکی رودخانه مواجه شوند برای همیشه از بین خواهند رفت.

د- رودخانه‌ها با توجه به وضعیت توپوگرافی، شیب کف، مورفولوژی خاص و میزان دبی جریان یافته در رودخانه دارای خودپالایی و تصفیه خودکار آب می‌باشند. با انحراف آب رودخانه این ویژگی از بین خواهد رفت و در بستر رودخانه جریانی متعفن وجود خواهد داشت که باعث آلودگی محیط زیست و از بین رفتن آبزیان و محیط با طراوت اطراف خواهد شد.

ه – بیش از ۹۳ درصد آب رودخانه زاینده رود از استان چهارمحال و بختیاری تامین می‌گردد، در قوانین و مقررات ملی و بین المللی اشاره شده که حق تقدم برداشت و مصرف آب غیر از شرب با سرآب رودخانه می‌باشد. حال اگر ما تابع قانون هستیم چه لزومی‌دارد که آب رودخانه منحرف گردد. اگر خشکسالی است که چنین است چه لزومی‌به کشت برنج و احداث کارخانجات صنعتی در استان اصفهان می‌باشد؟

و- یکی دیگر از قوانین ملی و بین المللی صرفه جویی مصرف آب در حوضه مقصد است. آیادر استان اصفهان در بخش کشاورزی الگوی کشت یهینه رعایت می‌گردد (کشت برنج حذف شده است)؟ چمنزارهای وسیع با مصرف آب زیاد حذف شده اند؟ چرا در بخش شرب مصرف سرانه آب بجای ۱۷۰ لیتر در روز ۳۰۰ لیتر منظور شده است؟ در بخش صنایع، مگر صنایع نیازمند آب بر حسب قانون نباید در مناطق پر آب ساخته شوند؟ چرا تمام کارخانجات صنعتی تنها در اصفهان می‌بایست احداث گردند؟ اینها با کدامین قوانین ملی و بین المللی سازگاری دارند؟در اصفهان با مصرفی معادل شش میلیون مترمکعب در سال چنانچه ۱۰ درصد در مصرف آب صرفه جویی گردد با منظور نمودن راندمانهای انتقال و توزیع آب معادل میانگین آورد جریان سد زاینده رود صرفه جویی خواهد شد.

به نظر می‌رسد چنانچه بدون در نظر گرفتن مسائل ناسیونالیستی، سیاسی، منافع گروهی و با دیدی ژرف، آینده نگری و چند بعدی مدیریت صحیحی بر رودخانه زاینده رود اعمال گردد، می‌توان بدون خشک شدن و انحراف رودخانه به استفاده پایدار از رودخانه دست یافت به گونه ای که در سراسر رودخانه زاینده رود صدا و نغمه جریان آب به گوش برسد.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

feedback
بدون نام
اب سرمایه ملی است ولی بر اساس عرف رایج در ایران تا سرچشمه به اب نیاز دارد فکر کردن به مقوله انتقال اب کار بیهوده و عبثی است .
feedback
دانش فایقی فرد
اصولا در کجای دنیا رایج هست که از شکم صاحبخانه بزنند و در دهان مهمان بریزند؟
feedback
مجتبی
با تشکر از درج قوانین بین المللی آب .
حق همیشه پیروز است اما با تلاش صاحب آن.
feedback
مراد بختیاری
با سلام بر شما ، گزارش نسبتا تخصصی و خوبی ارائه شده ، همانطور که در گزارش آمده بجز استفاده جهت شرب ، هر نوع استفاده ی کشاورزی و صنعتی از این رودخانه ها که سرچشمه هایشان در سرزمین بختیاری ست باید با حفظ منافع مردمی که در محدوده ی این سرزمین زندگی میکنند صورت گیرد و بخشی از سود محصولات حاصل باید صرف آبادی و عمران شهرها و روستاهایی شود که در محدوده سرچشمه ها قرار دارند. همانگونه که دو در هزار تولید نفت طبق قانون باید در همان شهرهایی که نفت استخراج میشود هزینه شود (که در مسجدسلیمان نمیشود)
feedback
Iran, Islamic Republic of
بچه ناب اصفهان
اولأ گزارش آبكي بوده
دومأ مگه شما كه داريد گاز مفت جنوب رو مصرف مي كنيد كي باتون كار داره؟
يا جنوبيا از شما حق گاز و نفت مي گيرند؟
شما ها اگه اصفهان كنارتون نبود
سالي كه دوازده ماست يه بار هم اسم استانتون رو نمي اووردن.
باز خدا رو شكر كنيد ماهستيم
آب خدا ول داره مي ره به شما چه؟
اه . . .
feedback
Iran, Islamic Republic of
تيام بختياري
پاسخ به بچه ي ناب اصفهان
گاز جنوب هم مثل زاينده رود و كارون متعلق به بختياريهاست. اونش به خودمون ربط داره.
حالا چون آب مياد ميره بدند به اصفهان و يزد و كرمان و رفسنجان و اردستان و كاشان كه چي بشه؟ اگه اينجوري مجتمع فولاد و ذوب آهن هم بايد تمام محصولاتشو رايگان در اختيار مردم بزاره چرا نميزاره؟ اصفهانيا به عزارائيل جونشونا قسطي ميدند. اينو ميدوني؟ ما بختياريها آبتونا ميديم اونوقت زبونتون هم درازه؟ آب زاينده رود بر اصفهانيا حرام باد. چون ما مالك زاينده رود هستيم راضي نيستيم
feedback
Iran, Islamic Republic of
نرپلنگ بختياري
در پاسخ به فرد بي خردي كه خودش را بچه ناب اصفهان معرفي كرده و در تاييد حرف تيام بختياري بايد بگم :
اولا نفت و گاز جنوب نيست بلكه نفت و گاز مسجدسليمان و هفتكل بختياري است كه در زمان قديم با نام بختياري شناخته ميشد و قراردادش بنام بختياري بود و الان نيز زجر و بدبختي اش مال بختياري است و عيش و نوشش مال شماها.
دوما آب كوهرنگ بختياري متعلق به سرزمين بختياري است. از كوهرنگ و اردل و فارسان و گندمان و لالي و مسجدسليمان و انديكا و شوشتر و اهواز و اليگودرز تا ساير مناطق بختياري نشين ايران است و خودشان ميتوانند براي مايه حيات زردكوه سه دخترانشان (زاينده رود - كارون - دز) تصميم بگيرند و احتياجي به نظرات امثال تو ندارند.
سوما در كنار شما و استانتان بودن براي ما جز بدبختي و زجر و فلاكت چيزي در برنداشته است و اگر بجاي شما تنگ نظران تهران يا كرج در جوار سرزمين بختياري بود الان تبديل به سوئيس ايران شده بود و رونق ديگري داشت و در حال حاضر جز خوردن آب كوهرنگ بختياري و تخريب طبيعت بكر و خدادادي بختياري سودي براي ما نداريد. چرا كه تخم مرغها را در اصفهان آب پز كرده و بسمت كوهرنگ حركت و آشغالهايش سهم طبيعت ناب بختياري است. وگرنه كدام هزينه را در اين استان انجام داده ايد؟ كدام آزادراه را ايجاد كرده ايد؟ كدام مراكز گردشگري را بوجود آورده ايد؟
درضمن شماها شانس آورديد كه در كنار سرزمين بختياري هستيد وگرنه هنوز كه هنوزه بايد زير نظر اشرف افغان و محمود افغان و ظل السطان زجر و بدبختي مي كشيديد و موش و گربه مي خورديد!!
فكر كردي با كي طرف هستي؟
استان اصفهان با اينكه نيمي از جمعيت آنرا بختياري ها تشكيل مي دهند ولي كوچكترين حق و حقوقي را براي آنها در نظر نگرفته است. از صداوسيمايتان گرفته تا ...
فعلا كه دور دور شماهاست. پس بخوريد. تا به موقعش بايد پس بدهيد. شك نكن. اون بالاسري جاي حق نشسته است.
feedback
ذبیح الله محمدی بردبری
سلام: گزارش علمی و مفیدی ارائه نمودید. بسیار عالی بود
feedback
Iran, Islamic Republic of
نرپلنگ بختياري
چطوره پيامهاي بچه ... اصفهان بايد را خبرگزاري بختياري گذاشته و به بختياري توهين شود. ولي جوابيه هاي ما را اتوماتيك وار حذف مي كنيد. جمع کن خودتو آبروي بختياري را بردي
feedback
Iran, Islamic Republic of
یک بختیاری
در جواب بچه ناب اصفهان:
از اطلاعاتت معلومه که خیلی با مطالعه و با سواد تشریف داری!!!
مسجد سلیمان 100 سال داره به ایران نفت میده
از قضیه گاز هم حدس می زنم منظورتون گچساران و .. باشه!!! آره بچه باهوش!!؟؟ اگه اوناست که باید هم همون باشه اونا هم خاک پاک لرها هستند.
feedback
جاوارگه
نابی را از کجا کسب کردی؟ بقول دوستی اگر این دریچه غرب اصفهان نبود اصفهان هم مانند شرقش بود: کویر.
چند شهر خوزستان گاز شهری دارد؟ انها ندارند. تو از تاپاله مالی راحت شدید
feedback
جاوارگه
سلام بر آنهایی که منادی حق اند. اصفهان در ظاهر دم از حق و مساوات میزنند ولی خفا آب چهارمحال بختیاری را می دزدند. بدانی تقسیم آب شیخ مال این زمان نیست. بیائید شیخ جدیدی بنویسد. این محققین مینویسند کسی با آن علمی برخورد میکند دکتر صمدی دکتر علیمحمدی. بخوانید مقالات شیخ بهایی این روزگار را
feedback
Iran, Islamic Republic of
بچه ناب اصفهان
در شروع عرائضم من احسند مي گم به مديريت با عدالت ايبنا نيوز كه الحق و الانصاف همه ي نظرا رو منتشر ميكند.
در ثاني به اون آقاي نيمدونم نره پلنگ بختياري عرض ميكنم كه زياد خون آلوده ي خودشون رو كثيف نكنند (البته با عرض معذرت مقداري مزاح به كار بردم كه مجلس خالي از لطف نباشه و انشاالله كه آقاي نرد پلنگ ناراحت نشن از دست ما).
اگر سعي كنند كمتر ناسزا و بد و بيرا به امثال بنده كه مهمان سايت شما هستيم بگند، نذرات اونها رو هم مديريت جليل سايت خواهند گذاشت
خوب حق بديد انتشار بداخلاقي در چنين سايت هايي كه عموم بازديد فراوان دارند جايز نمي باشد
درود بر ايراني و ايرانيت
feedback
Iran, Islamic Republic of
بچه ناب اصفهان
ايبنا نيوز فقط نظرات خودتون بختياري يا رو مي ذاريد ؟
خجالت خوب چيزيست
feedback
حميد
آب در كوزه و ما تشنه لبان ميگرديم - يار در خانه و ما گرد جهان ميگرديم
feedback
parsa
دم نرپلنگ بختیاری گرم
مرسی از ایشون
feedback
علی
دوستان به یکدیگر توهین نکنید. تمام نقااطی که در مسیر یک رودخانه قرار دارند از آب رودخانه سهم می برند. قضیه این است که این تونل نه برای اصفهان بلکه برای شهر کاشان احداث می شود. شهر کاشان ادعای جدایی از استان اصفهان را دارد.
feedback
محسن
سلام می خواستم بگم طبق نظرات زمین شناسان آبی که در استان چهارمحال و بختیاری برداشت شده دوباره به خود زاینده رود بر می گرده و این بخاطر اینه که زاینده رود در پایین ترین نقطه منطقه قرارگرفته و تمامی آب های برداشت شده و روان آب های منطقه وحتی چشمهای که در مسیر رود قراردارند به رود باز می گرده به طوری که می توان گفت در این منطقه هیچ آبی برداشت نمی شه بلکه به آب زاینده رود هم اضافه میشه طوری که در درون رود نیز چشمه وجود داره
طراحی سايت جديد ايبنانيوز چگونه است؟
بهتر شده
فرق چندانی نکرده
بدتر شده

سردیس طلایی سردار اسعد از رهبران جنبش مشروطه روانه بازار شد

سردیس طلایی سردار اسعد از رهبران جنبش مشروطه روانه بازار شد

جاده ی جهل، شیر سنگی های لُشتر را از پای در آورد

جاده ی جهل، شیر سنگی های لُشتر را از پای در آورد