آژانس خبری بختیاری (ایبنا نیوز): در روند جهاني سازي، پوشاك به منزله پرچم فرهنگي يك كشور است و گاه موجب تثبيت و گسترش یک فرهنگ خاص مي شود.

در نیمه اول قرن بیستم شاهد مقاومت فرهنگی مردم بختیاری در برابر رواج لباس اروپایی بودیم؛ روندی که توسط دیکتاتوری پهلوی تدارک دیده شده بود تا یکسان سازی فرهنگی را در همه سطوح ممکن به اجرا بگذارد.

مردم بختیاری تنها مردمی بودند که تماما در درون جغرافیای سیاسی مملکت پهلوی ها قرار داشتند ولی با مقاومت فرهنگی خود توانستند از روند یکسان سازی پوشاک جان سالم به در برند به گونه ای که اکنون صاحب یک پوشاک کامل هستند که در مورد مردان، شامل پایپوش، شلوار، تن پوش، بالاپوش و کلاه اختصاصی است.

نظر به اهميت اين موضوع در اين نوشتار تحليلي به بررسي جايگاه پوشاك در انسجام فرهنگي مردم بختياري مي پردازيم. 

هنگامي كه سخن از تفكيك و تمايز اقوام و ملت ها به ميان می آید، نخستين عاملي كه ذهن را به خود مشغول مي كند تفاوت هاي ظاهري ميان این مردم مي باشد و  اولين تصویري كه از یک ملت در ذهن و خاطر نقش مي بندد، نحوه آرايش و پوشاك آن مردم مي باشد. در واقع هر قطعه از پوشاك یک عده مردم، حاصل انديشه اي است كه عامل اصلي توليد و طراحي آن قطعه بوده است.

«پيمان متين» عضو هيئت علمي مركز تحقيقات و توسعه علوم انساني عقيده دارد پوشاك مجموعه اي از نشانه ها و علائم است كه در كنار هم نظام واحدي را براي ايجاد و القاي هويتي يگانه شكل مي دهند. كاركرد اصلي نشانه ها، انتقال انديشه هاست و هر قطعه از پوشاك نيز، حاصل انديشه اي است كه عامل اصلي توليد و طراحي آن قطعه بوده است.

برخی کارشناسان فرهنگی پس از بررسی زوایای مختلف فرهنگی و هویتی پوشاک، چگونگی «طراحي و استعمال سربند» را به عنوان بارزترين نمود چنين انديشه اي می شناسند و جالبترين نمونه در اين خصوص را اهالي «داغستان» مي داند كه با وجود اينكه از اقوام متعدد تشكيل شده اند اما كلاه نمدين يكسان و همه گير دارند.

«پيام سازي» در هر لباس ممكن است در برهه اي از زمان براي عنصري خاص از البسه ايجاد شده باشد يا از ديرباز با فلسفه لباس مربوطه همراه بوده باشد. «پيام سازي مقطعي» در پوشاك را مي توان در تغيير رنگ لباس زنان مسن بختياري از رنگ هاي شاد به رنگ هاي مشكي مشاهده كرد که نشانه ای از تعزیت و عزاداری است.

دين، زبان، نژاد، پوشاك، اشتراك منافع و مرزهاي جغرافيايي به عنوان مهمترين عناصر هويت ساز ، باعث شكل دهي و انسجام اقوام و ملت ها مي شوند. در اين بين نقش پوشاك در انسجام و پايداري اقوام بسيار پر رنگ تر است. در مورد مردم بختیاری، زبان و پوشاك مهمترين نفاط اشتراك به شمار می روند و با در نظر گرفتن تعدد لهجه در مناطق بختياري نشين، شاید بهتر باشد که پوشاك را مهمترين «نشانه» و نه «عامل» اشتراك فرهنگی و انسجام اجتماعی اين مردم دانست. البته این پوشاک می تواند به عنوان عاملی برای تمایز ظاهری این مردم از ساير اقوام ایفای نقش كند.

در روند جهاني سازي پوشاك به منزله پرچم فرهنگي يك كشور است و هر از گاهي موجب تثبيت و گسترش یک فرهنگ خاص مي شود. یک نظریه پرداز ارشد روابط بین الملل با تاکید بر نفش سازنده فرهنگ در معادلات جهانی، معتقد است در جهان پس از جنگ سرد، پرچم هاي كشور ها و حتي نوع پوشش خاص مردم هر کشور به عنوان نماد فرهنگي اهميت بيشتري يافته اند؛ چرا كه فرهنگ جلوه افزون تري يافته و هويت براي بيشتر ملت ها از هر چيز ديگر معني دار تر شده است.

شاید از این رو است که در نیمه اول قرن بیستم شاهد مقاومت فرهنگی مردم بختیاری در برابر رواج لباس اروپایی بودیم؛ روندی که توسط دیکتاتوری پهلوی تدارک دیده شده بود تا یکسان سازی فرهنگی را در همه سطوح ممکن به اجرا بگذارد. مردم بختیاری تنها مردمی بودند که تماما در درون جغرافیای سیاسی مملکت پهلوی ها قرار داشتند ولی با مقاومت فرهنگی خود توانستند از روند یکسان سازی پوشاک جان سالم به در برند به گونه ای که اکنون صاحب یک پوشاک کامل هستند که در مورد مردان، شامل پایپوش، شلوار، تن پوش، بالاپوش و کلاه اختصاصی است.

انتهاي پيام