وحید خلیلی اردلی گفت: نشانه ها و شناسه هایی آشکار و پررنگ در میان ادبیات شفاهی و فولکوریک بختیاری وجود دارد که به روشنی نشان می دهد بختیاری ها در تمام سطوح حیات اجتماعی خویش پیوند دیرینه و عمیقی با شعبه های گوناگون ادبیات مثل قصه، داستان، ضرب المثل و شعر داشته اند.

وحيد خليلي اردلي نويسنده و پژوهشگر بختیاری در گفتگو با آژانس خبری بختیاری (اینبا نیوز) در این باره افزود: وجود گنجینه ی عظیمی از مثل های سائره و داستانک های جاری در گفتمان قدیم و جدید بختیاری ها نشان می دهد که مردمان این تبار، بسیارخوش قریحه و ذوق بودند و باورها و آیین های خویش را به تار و پود هجاهای دیرین و شیرین خود گره می زدند و آنان را سینه به سینه به نسل های امروزی رسانده اند.

وی غلبه فرهنگ گفتمانی بر فرهنگ نوشتمانی را ازعادت کهن ایرانیان دانست و تصریح کرد: بختیاری ها نیز همین عادت را به صورت پر رنگ تر دارند، اما در خصوص ادبیات مکتوب، یا مکتوب شدن آثار ادبی بختیاری کم کاری شده که خود ریشه درعلل گوناگون دارد که غور و وارسی این موضوع نیاز به زمان و مجال دیگری دارد.

وحید خلیلی اردلی در ادامه گفت: شعر و ادب بختیاری را باید از دو منظر دید، یکی آثاری با گویش بختیاری و دیگر گویشورانی با تولیدات ادبی به زبان قومی و ملی که در عرض و طول این منظر باید پژمان بختیاری، داراب افسربختیاری، ملا زلفعلی کرونی و دکتر قیصرامین پور، علی صالحی، و دیگر بزرگان را با هم دید و سنجید.

وی خاطر نشان کرد: گنجایش آوایی، هجایی، زبانی و نیز معنایی و معنوی در عمق جان و تن این تبار به قدری سترگ بوده و هست که در شکار هیچ تصویری شاعرانه یا سخنی حکیمانه یا هشداری آسمانی و اخلاقی و نیز رویکردهای اعتراضی به اوضاع اجتماعی و سیاسی، جا نمی مانده و نمی ماند، هرگاه شاعران و سخن سرایان بختیاری به عرصه ادبیات وارد می شدند، به معنای حقیقی کلمه، شاعری می نمودند.

وحید خلیلی اردلی در بیان این ادعا گفت: کافیست نگاهی گذرا به شعر پژمان یا زبان فاخر قیصرامین پور یا ترانه های علاء الدین بکنید تا صدق ادعا اثبات شود.

وی با بیان اینکه به لحاظ ریخت برون متنی شعر بختیاری باید تا حدود زیادی بین ترانه ها و دیگر اشعار تفاوت قائل شویم ابراز داشت:  ترانه های بختیاری چه آن ها که شناسنامه دارند و چه ابیات بی شماری که بی هیچ نشانه ای و نام خالق اثری در بین مردم جاری و پرکاربرد بودند از نظر بار موسیقیایی و نیز کیفیت هجاها گویای قدمت ودیرینگی این شعبه ی ادبی در میان این تبار است.

وحید خلیلی اردلی افزود: ادبیات قومی در میان اقوام ایرانی از بسیاری جهات، چه درون متن و چه برون متن وجوه مشترکی دارند و هر کدامشان به سوی زبان و شاعرانگی ملی و حتی جهانی و زبان مشترک شعر، بیشتر مایل شدند ماندگارتر شدند و گرنه در حد و مرز ولایات و ایلات خود باقی مانده اند و این موضوع می بایست فراروی شاعران قومی و نیز شاعران شیرین سخن بختیاری باشد تا شعرشان پویاتر و بالنده تر از قبل شود.

وی با تاکید بر نقش فضای سایبر در نمود هر چه بیشتر شعر بومی تصریح کرد: شعر بختیاری و نیز شعر لری با همان گویش، باید از پستوی هجاهای بومی بیرون بیاید و خوشبختانه دنیای مجازی این فرصت با ارزش را فراهم کرده تا تمامی کسانی که می خواهند در این حوزه قلم بزنند و قدم بگذارند آثار خود را عرضه کنند که در این راستا شاعران و اهالی قلم بختیاری هم به قدر نیکو و نه مطلوب وارد شدند.

خلیلی اردلی در ادامه اظهار داشت: نکته ای که بسیار به رونق شعر محلی ما کمک می کند موضوع برگردان شعر به فارسی است و هر شاعری بهتر و بلکه لازم است شعر محلی خود را خودش ترجمه کند و همراه با ترجمه آن عرضه کند. شعرمحلی را باید به بازار نقادی و چکش کاری ادبی ملی رساند، ما باید شعر محلی خود را به هر طریق که شده به دست منتقدان ادبی و شعری بزرگ کشور برسانیم تا توسط ایشان نقب بخورد و نقد شود در غیر این صورت هم شعرما در حصار زاگرس می ماند.

وی افزود: من در سال قبل تنها یکی از غزل واره های مرحوم علاء الدین را با ترجمه ی آن ضمن تحلیل مختصری معرفی کردم و آثار مواجهه ی با آن را به وضوح دیدم و حتی برخی دوستان که از منتقدین بنام ادبی کشورهستند سخن و شعر ایشان را ستودند و تحسین کردند.

وحید خلیلی اردلی ضمن تاکید بر نقش دستگاه های دولتی در پویایی شعر بومی خاطر نشان کرد: نکته ی بسیار اساسی تر برای معرفی قابلیت های شعر و ادب بومی و به تبع آن بختیاری، برمی گردد به همت دولت مردان و بخصوص دستگاه های متولی ، دانشگاه ها و وزارت خانه های مربوط و مهمتر از همه شورای عالی فرهنگی است، به نظرم باید ادبیات بومی یا ادبیات اقوام ایرانی در دانشگاه ها مورد پژوهش و تدریس قراربگیرد، چه اشکالی دارد ادبیات اقوام ایرانی را به عنوان یک رشته تحصیلی یا به عنوان چند واحد درسی دردانشگاهها تدریس شود.

وی در تشریح این موضوع افزود: در این صورت به طرزی رسمی و دانشگاهی یکی از حلقه های ادبی ایرانی ما که به راحتی نمی تواند در سطح ملی قد بکشد و خود را می نمایاند به این صورت از دل ادبیات تطبیقی اقوام، گوهر های اصیل ایرانی با رنگ و ریخت بومی در دو حوزه ی لفظ و معنا معرفی می شود و برکات آن به کلیت ادبیات فارسی کمک می کند.

وحید خلیلی اردلی در پایان گفت: شناختن لایه های مختلف ادبیات اقوام، درحقیقت شناخت عمیق تر ادبیات فارسی است زیرا ادبیات اقوام ایرانی گاه به عنوان ریشه و گاه در شکل شاخ وبرگ با ادبیات ملی ما ارتباط دارد، از همین رو کالبد شکافی بطون مختلف ادبیات اقوام ایرانی و بخصوص ادبیات لری و بختیاری راه را بر شناخت زوایای ناشناخته ادب ایرانی و فارسی هموار می کند.

انتهای پیام/