http://ibnanews.com/vsni.rkac1lntqbc2t.html Tue, 15 May 2012 04:58:45 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://ibnanews.com/skins/default/fa/{CURRENT_THEME}/ch01_newsfeed_logo.gif http://ibnanews.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام آژانس خبری بختياری (ايبنانيوز) بلامانع است. Tue, 15 May 2012 04:58:45 GMT میراث فرهنگی 60 http://ibnanews.com/vdci.yayct1azrbc2t.html عضو انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی شهرستان ایذه گفت: با ادامه‌ی روند حصارکشی در «کول فرح» شاهد ساخت‌وساز در این منطقه خواهیم بود.به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) به نقل از ایسنا، فرامرز خوشاب با بیان این مطلب، افزود: کول فرح ایذه در حال حاضر به وضعیتی دچار شده است که اگر در آینده شاهد ساختمان‌سازی در این محل باشیم، دور از انتظار نیست و جای تعجب ندارد. اکنون نقش این نقش‌برجسته در حصار مالکان خصوصی قرار گرفته و مالکان زمین‌های اطراف این نقش‌برجسته دورتادور آن را حصارکشی کرده‌اند. این در حالی است که سازمان منابع طبیعی و سازمان میراث فرهنگی در حفاظت از آن ضعیف عمل می‌کنند.این دوست‌دار میراث فرهنگی اظهار کرد: سازمان منابع طبیعی که متولی حفاظت از منابع طبیعی ملی است، متأسفانه در کول فرح هیچ اقدامی انجام نداده است. منطقه‌ی کوهستانی جزو منابع ملی محسوب می‌شود و منطقه‌ی کول فرح یک منطقه‌ی کاملا کوهستانی است؛ اما در عین ناباوری می‌بینیم که مالکان در این منطقه حصارکشی کرده‌اند و ما شاهد هیچ اقدامی از سوی سازمان منابع طبیعی نبوده‌ایم. در حالی که این سازمان در برخی مناطق، حصارها و نشانه‌هایی گذاشته و حریم کوه‌ها را مشخص کرده است.خوشاب ادامه داد: چون کول فرح منطقه‌ای باستانی است، سازمان منابع طبیعی نمی‌تواند نشانه‌گذاری را انجام دهد؛ ولی می‌تواند به‌عنوان مالک منابع ملی مانع حصارکشی افراد در این منطقه شود. از سوی دیگر، سازمان میراث فرهنگی در تعامل با ایذه ضعیف عمل کرده است. این سازمان تا زمانی که یک نهاد مانند انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی چنین موضوعی را به آن‌ها اطلاع دهد، هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند.عضو انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی ایذه توضیح داد: متأسفانه چون این اتفاقات در استان محرومی مانند خوزستان و شهر دورافتاده‌ای مثل ایذه رخ می‌دهد، هیچ پیگیری‌ای انجام نمی‌شود؛ اما اگر مشکلی بسیار جزیی‌تر در یکی دیگر از استان‌های کشور رخ می‌داد، ما شاهد عکس‌العمل شدیدی می‌بودیم. ما با انتشار خبر مشکلات این اثر ۲۷۰۰ ساله با پتانسیل ثبت جهانی، شاهد هیچ واکنشی از سوی مسؤولان نبوده‌ایم.او افزود: با توجه به سوابق شهرستان ایذه حتما این حصارکشی‌ها مقدمه‌ای بر ساخت‌وساز و تعرض به آثار دیگر خواهد شد، چون در گذشته در «طاق طویله» دکه‌های متعددی ساخته و بعدها به خانه تبدیل شدند. اکنون نیز شاهد ساخت‌وسازهای غیرمجاز و پیش‌روی به سمت حریم آثار باستانی ایذه هستیم.در این‌باره، جلیل رحمانی ـ مدیر اداره‌ی میراث فرهنگی و گردشگری ایذه ـ در پاسخ به اظهارات عضو انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی ایذه به خبرنگار ایسنا گفت: بعد از این‌که از حصارکشی‌ها اطلاع پیدا کردیم، از پیش‌روی آن‌ها جلوگیری شد و این حصارکشی‌ها در همان حدی که چند ماه قبل بود، متوقف شد.او ادامه داد: سازمان منابع طبیعی در حال پیگیری موضوع است و آن را دنبال می‌کند. در صورتی که مشکل دیگری پیش آید یا اقدامی درباره‌ی ثبت جهانی آن انجام شود، این حصارکشی‌ها به سرعت جمع خواهد شد.رحمانی بیان کرد: منطقه‌ی کول فرح نگهبان دارد و از طرفی بازرسان میراث فرهنگی هر روز یا حداکثر یک روز در میان، به این منطقه سرکشی می‌کنند تا دیگر مشکلی برای این منطقه‌ی باستانی پیش نیاید. ]]> میراث فرهنگی Mon, 14 May 2012 14:17:39 GMT http://ibnanews.com/vdci.yayct1azrbc2t.html http://ibnanews.com/vdcb.wbzurhbgsiupr.html معبد ثبت ملی شده بردنشانده در ۱۵ کیلومتری مسجدسلیمان برای چندمین بار مورد تعرض و حفاری غیرمجاز قرار گرفت. به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، جمعی از دوستداران میراث فرهنگی در استان خوزستان در بازدیدی که از این معبد داشته اند متوجه شدند حفاری های جدیدی در سمت شرقی محوطه انجام شده است. یکی از این حفاری ها دو متر عرض و یک متر عمق دارد و مابقی حفاری ها به صورت چاله ای هستند.مجتبی گهستونی، دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام این خبر، گفت: احتمالا این افراد در محوطه ۲۰ هکتاری با استفاده از فلزیاب اقدام به حفاری کرده اند.(عکس: حفاری غیرمجاز در فروردین 91 در بردنشانده مسجدسلیمان. عکس از مجتبی گهستونی)به گفته وی، معبد بردنشانده در سال ۱۳۸۶ تعیین حریم شد ولی تاکنون تعیین حریم مصوب آن برای جلوگیری از هرگونه تعرض به حریم و عرصه هنوز به استان خوزستان ابلاغ نشده است.گهستونی بیان کرد: یکی دیگر از عوامل تخریب در معبد بردنشانه که سال به سال گسترش پیدا می کند و تا یک دهه دیگر صفه اصلی معبد را خواهد شکافت، بوجود آمدن حوزه های آبرفتی از غرب معبد به سمت صفه اصلی است.وی گفت: برخی این معبد را از کهن‌ترین پرستشگاههای رو باز ایرانی و متعلق به عصر هخامنشی می‌‌دانند و گروهی این بنا را مهرابه‌ای به جای مانده از روزگار اشکانیان دانسته‌اند. برخی دیگر از پژوهشگران نیز بردنشانده را "معبد هرکول" -ایزد یونانی- در دوره‌ سلوکیان خوانده‌اند. عده‌ای از محققین هم معتقدند پرستشگاه یاد شده، هیچ‌گونه شباهتی به معماری ایلامی، بابلی و آشوری ندارد.وی گفت: رومن گیرشمن، باستان‌شناس نامدار فرانسوی هم بردنشانده را "اسلاف" تخت جمشید نامیده و معتقد است که بردنشانده معبدی برای مهر و ناهید در دوره‌ی پارتیان (اشکانی) است.بردنشانده یکی از قدیمترین عبادتگاههای رو باز ایرانی بود که برای قرنها تشریفات مذهبی، در هوای آزاد آن انجام می شد که نقوش برجستهء روی سنگهای آن مربوط به عهد اشکانیان می باشد و دارای سه رشته پلکانی و فرورفتگی غرفه مانند است.(عکس: نمای عمومی "بردنشانده" و تپه های باستانی اطراف. عکس از مجتبی گهستونی)مجسمه هراکلیوس یا هرقل (خدای قهرمان) به ارتفاع بیش از دو متر در حالی که شیر نئومه را خفه می کند و در این معبد از خاک بیرون آورده شده است که در موزه شوش قابل بازدید است.این مجموعه گسترده و طویل را که هیچ نوع دیواری محصور نمی کند شامل سه قسمت کاخ، محل اقامت رئیس، تختگاه مقدس یا نیایشگاه (در شرق کاخ) و یک قصبه در شمال است. ظروف سفالی، سکه های قدیمی، مجسمه های باستانی و آثار کهنی که از این بنای تاریخی بدست آمده است که در موزه های داخل و خارج کشور نگهداری می شود. ]]> میراث فرهنگی Thu, 19 Apr 2012 07:05:54 GMT http://ibnanews.com/vdcb.wbzurhbgsiupr.html http://ibnanews.com/vdci.wayct1auwbc2t.html هشت مورد حفاری جدید غیر مجاز در محوطه تاریخی «اوربه» و «منجنیق» شهرستان باغملک، قامت این محوطه ساسانی - اسلامی را خراشید تا بازهم شاهد هجوم حفاران سودجو به یک اثر باستانی باشیم. به گزارش آژانس خبري بختياري (ايبنانيوز)‌ به نقل از مهر، استان خوزستان به واسطه وسعت آثار باستانیش همواره مورد طمع حفاران غیرمجاز و دلالان آثار باستانی و عتیقه بوده و هر از چند گاهی شاهد هجوم آنها به بخشی از تاریخ نهفته در دل خاک این استان هستیم. این بار نیز از شهرستان باغملک خبر می رسد که حفاران غیر مجاز به محوطه ساسانی – اسلامی منجنیق و اوربه هجوم برده اند تا بازهم آثاری از این سرزمین به چنگال این افراد بیفتد. باغملک با برخورداری از محوطه های تاریخی و طبیعی و تپه های باستانی متعدد تنها دارای پنج اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی است. کوشک دالخونی، سرای ارغوانی، قلعه تل، محوطه باستانی منجنیق، نقش برجسته های رودنو از جمله بناهای مهم تاریخی این شهر محسوب می شوند. دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانای استان خوزستان در خصوص حفاریهای صورت گرفته در محوطه تاریخی منجنیق و اوربه به خبرنگار مهر گفت: در حفاریهای انجام شده که در عمق دو - سه متری صورت گرفته خرده سفالهایی در اطراف این محوطه مشاهده شده است. آثار حفاری در غیرمجاز در منطقه دیده می شود مجتبی گهستونی افزود: بررسی شناسایی و روند کند ثبت آثار و محوطه های تاریخی، ضعف در مرمت و حفظ و احیا، نبود پژوهشهای مردم شناسی، عدم تعیین عرصه و حریم، گسترش حفاریهای غیر مجاز، کمبود نیروی انسانی یگان حفاظت و کارشناس، نبود تجهیزات کافی در اداره میراث فرهنگی شهرستان باغملک شرایط ناخوشایندی را ایجاد کرده است. وی افزود: با توجه به برخورداری این شهرستان از بیشترین مناطق، انتظار می رود که نگاه ویژه ای به اداره میراث فرهنگی شهرستان باغملک شود تا این اداره هم قادر باشد از این مناطق باستانی، ملی و تاریخی که ورایت کننده تاریخ غنی استان خوزستان به خوبی حفاظت کند. منجنیق شهر قدیمی و اولیه باغملک بوده که هم اکنون خرابه هایی را در برمی گیرد که دارای آثار تاریخی برجسته ای همچون آسیاب، کوره های سفالگری، دیوار و پلهایی از دوره های ساسانی، سلجوقیان، اتابکان لر و صفویه است. در این منطقه سفالهایی با نقش و نگار متعلق به دوره های اسلامی و قرن اول و دوم هجری دیده شده است. منجنیق یکی از بخشهای باغملک بوده که ازدحام خرابه های درون آن نشان دهنده شهر یا روستا بودن آن در روزگاران گذشته است. از جمله آثار منحصر به فرد منجنیق می توان به وجود سنگ آسیایی منقوش به خط کوفی نام برد که نمونه آن در هیچ جای دیگر باغملک یافت نشده است. خوشبختانه این سنگ نوشته همچنان سالم باقی مانده است. همچنین در مقابل منجنیق خرابه هایی از یک روستا به نام «اوربه» وجود دارد. علت نامگذاری این منطقه به «اوربه» خاطر وجود تمام باغها و زمینهای کشاورزی باغملک در آن است. سرازیر بودن رودخانه و چند جوی آب در کنار آن در حقیقت این منطقه را به گلستانی تبدیل کرده بود. در حال حاضر چیزی جز باغهایی متعلق به ۱۰۰ سال گذشته از «اوربه» باقی نمانده است. همچنین بقایای بسیاری از خرابه ها و مزارهای قدیمی این شهر تاریخی هم اکنون در زمینهای کشاورزی منطقه باقی مانده اند. در قدیم، باغملک نیز با نام «اوربه» خوانده می شد که هم اکنون شمال باغملک نیز به این نام معروف است. علاوه بر این منجنیق به دلیل وجود پلهای دوره ساسانی، سنگ آسیاب منقوس که با خط کوفی کلمه «لا اله الا الله محمد رسول الله» بر آن نوشته شده باعث اهمیتی بیشتر این منطقه در کتب تاریخی شده که تاکنون نمونه مشابهی دیگر از آن به دست نیامده است. بر اساس گمانه زنیهای باستان شناسان این سنگ آسیاب در گذر راه شهر منجنیق یا « اوربه» بوده که نشان مسیر آسیابها بود. از آسیابها به دو منظور روغن گیری و تهیه ‌آرد استفاده می شد. گهستونی همچنین تصریح کرد: تمامی اعتقادات موجود در منطقه منجنیق در کنار وجود تلی به نام «کاستر» است که در وسط این شهر قرار دارد و بر اساس باورهای محلی گفته می شود همان آتشکده ای است که ابراهیم در آن آتش زده و به گلستان تبدیل شد و طبق گفته مردم در صورت سوراخ کردن حدود یک متر از این تپه از آن خاکستر خارج می شود که این نشان دهنده سکونت قوم یهود در منطقه است. این اعتقادات متعلق به یهودیانی است که در این شهر ساکن بودند. دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانای خوزستان گفت: مناطق تاریخی شهرستان باغملک نیازمند کاوش و حفاریهای باستان شناسی هستند زیرا هیچگونه مرز مشخص و تعیین شده ای ندارد که یک شهروند بداند تا کجا حق ورود به خرابه ها و پیش روی را دارد. این در حالی است که خرابه های منجنیق با وجود قدمت بسیار، تاکنون ثبت ملی نشده اند. گهستونی عنوان کرد: بر اساس شواهد امر و تابلو قهوه ای رنگی که خود سازمان میراث فرهنگی در محل نصب کرده قدمت این منطقه به دوره ساسانیان بازمی گردد اما با این حال این منطقه نیاز به کاوشهای علمی تر برای کشف نشانه های بیشتر دارد. همچنین پرونده ثبتی این منطقه از سه سال گذشته تشکیل و به سازمان میراث فرهنگی تحویل داده شده که تاکنون نتیجه ‌ای حاصل نشده است. ]]> میراث فرهنگی Thu, 05 Apr 2012 08:04:36 GMT http://ibnanews.com/vdci.wayct1auwbc2t.html http://ibnanews.com/vdcj.xeafuqeyasfzu.html گزارش / سرویس میراث فرهنگی / محمد رئیسیمسافران نوروزی یكی یكی عكس می‌گیرند و یا ایستاده عكس‌های خود را برداشت می‌كنند و صدای خاموش پتك و چكش و قلم فلزی هنرمندان در عكسهای آنها طنین انداز می‌شود. تصویر سنگ رام شده در تاریخ ادبیات را ' فرهاد ' با كوه ‌كنی خویش به یادگار گذشت و سنگ از آن پس در هنر حجاری ایرانیان نرم شد چنانكه گویی سنگ را چاره‌ای جز شكل پذیری از اندیشه هنرمندان حجار نیست. سنگ، شیر شده است اما خاموش و خفته، سنگ ایستاده است بر فرخنای تاریخ، اما چاره‌ای جز تن دادن به پیكره شدن ندارد و سنگ برای زیبا شدن، زیبایی را در خود منتشر می‌كند. نوروز امسال مسافران و گردشگران از یادمانهای تاریخی سنگی شیرسنگی در چهارمحال و بختیاری دیدن می‌كنند و آن را به عنوان شاهكارهای هنر حجاری می‌دانند. نماد 'شیرسنگی' یا ' بردشیر' برگرفته از فرهنگ باستان و تمدن بزرگ آریایی این سرزمین است و هنوز در فرهنگ هند و ایرانی شیر و شیر سنگی جایگاه والایی دارد. به صورت خاص شیرهای سنگی یكی از نمادهای فرهنگ مردم چهارمحال و بختیاری از گذشته تاكنون بوده واین شیرهای سنگی نمادی از شیردلی و دلاوری مردمان بختیاری استانهای خوزستان، لرستان، كهكیلویه و بویراحمد، اصفهان و چهارمحال و بختیاری بوده است. این شیرها بر قبرمردان استوار، شكوهمند و شجاع نصب می‌شده و مفهوم آن بزرگ منشی مردان خفته در این قبرهاست و او در قوم و ایل خود دارای شكوه بوده است. شیرسنگی در كنار نمادهای دیگری همچون ' مافه گه ' و یادبودهای دیگر با ترسیم اشكالی چون شمشیر، تفنگ و لباس رزم ، شكار و اسب حجاری شده و این شیرهای سنگ در ادبیات مردم بختیاری عمق و ریشه تاریخی دارد. این شیرها برروی قبور مردانی كه نمادی از مبارزان این ایل با پادشاهان قاجار و پهلوی بوده نصب شده و قدمت این شیرسنگی در دوران صفویه، زندیه و قاجار نیز در قبرستانهای زاگرس‌نشین بختیاری وجود داشته است. چند دهه شیرهای‌سنگی حجاری نمی‌شد و هم‌اكنون حجاری شیر سنگی برای نصب برروی قبرستانها دوبار رایج شده است. باید این نمادها حفظ شود و از شكستن این شیرهای سنگی جلوگیری كرد و از آن به عنوان یك فرهنگ و میراث تاریخی مردم این سرزمین پاسداری كرد. به گزارش ایرنا ، در قوم بختیاری هرگاه بزرگی و دلاوری، سر برزمین فرو می‌نهاد، مردمان ایل به پاس رشادتهایش شیری از جنس پولادین سنگ را بر مزارش قرار داده و مرگ شیرمردان را به جهانیان نشان داده‌اند. منبع: ایرنا شهرکرد ]]> میراث فرهنگی Sat, 31 Mar 2012 15:28:39 GMT http://ibnanews.com/vdcj.xeafuqeyasfzu.html http://ibnanews.com/vdcj.8eafuqeyhsfzu.html فيلم مستند «كول‌ فرح» از توليدات «مركزگسترش سينماي مستند و تجربي» به كارگرداني «مهوش شيخ‌اسلامي»، در جشنواره باستان‌شناسي آمريكا به نمايش درخواهد آمد. به گزارش آژانس خبري بختياري (ايبنانيوز) به نقل از روابط ‌عمومی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، دهمين دوره جشنواره‌ فيلم و ويدئوي آمريكا، طي روزهاي ۲۰ تا ۲۴ ارديبهشت‌ماه ۱۳۹۱ برگزار خواهد شد و مستند «كول‌ فرح» به كارگرداني مهوش شيخ الاسلامي در كنار ۳۰ فيلم ديگر با موضوعات باستان‌شناسي و فرهنگ بومي ملل، به نمايش عمومي در خواهد آمد. بر پايه اين گزارش، در اين جشنواره كنفرانسي هم با موضوع «ميراث فرهنگي» برگزار خواهد شد كه در آن، ضرورت توليد فيلم در زمينه‌ي باستان‌شناسي، مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت. گفتنی‌است كول فرح در ۷ كيلومتري شهر «ايذه» در شمال شرق استان خوزستان واقع شده است كه در آن، از مجموعه‌ي دوره ايلامي و نو ايلامي نگهداري مي‌شود. ]]> میراث فرهنگی Wed, 21 Mar 2012 16:12:42 GMT http://ibnanews.com/vdcj.8eafuqeyhsfzu.html http://ibnanews.com/vdce.o8pbjh8oo9bij.html در اديان ايران باستان، به علت اعتقاد به مقدس بودن خاك از دفن كردن اجساد خودداري كرده و آنها را در محفظه‌هايي كه بر پيكر صخره‌ها مي‌تراشيده‌اند قرار مي‌دادند. در معماري تاريخي ايران به اين آثار گوردخمه مي‌گويند. در گويش بختياري هم گوردخمه‌ها را بَردِگُوري مي‌خوانند؛ برد به معناي سنگ و گور به معناي گبر است. مردم بختياري رو به آب‌هاي روان، كه باور دارند آرمون‌(آرزو)هاي آنها را برآورده مي‌كند، سينه گشاده شده زاگرس را به ديده احترام و احتياط مي‌نگرند. احتياطي از جنس احترام كه زاييده باورهاي ديرينه آنها در بارور كردن و جاودانه ساختن روح مردگان‌شان است.فروغ راستي در كرانه‌هاي كاروندر فرهنگ ايران آب نماد باروري و يكي از نمادهاي جاودانگي است. از سويي آب بازتابنده نور خورشيد بوده و از اين روي نماد روشنايي هم به شمار مي‌رود. بر اساس مستنداتي كه در باورها و اديان كهن ايران باستان در سنگ‌نگاره‌ها و حجاري‌هاي معماري صخره‌اي هويدا است، نقر گوردخمه‌ها يا آرامگاه‌ها رو به سوي آب‌هاي روان، نشان از جاودان كردن روح متوفي داشته كه درون‌مايه آن احترام و تقدس به روشنايي است؛ چرا كه در آيين ميترا و آيين زردشتي، آتش و روشنايي جايگاه والايي داشته است و آن را پاك‌كننده كژي‌ها و فروغ راستي مي‌پنداشته‌اند.بدين روي رودخانه بازفت، چشمه كوهرنگ و ديمه از سرچشمه‌هاي كارون بزرگ و زاينده‌رود در بازفت و ميان‌رودان، بَردِگُوري‌هايي چون كچوز، چري، نازي، دزداران و چال گوري را در پناه خود در سينه صخره‌هاي تاراز و زردكوه بختياري جاي داده است و آن سوتر هم در ديناران و پشتكوه چون تنگ قراب، لاخشك، سرمور و تنگ لشتر، در جوار چشمه سردآب و كرانه‌هاي رودخانه كارون بَردِگُوري‌هايي در دامنه‌هاي تراشيده كوه‌هاي هفت‌چشمه و كلار حجاري شده‌اند.زندگي به اميد آناهيتا، در بيم نابخردانبيشتر از ۵۰ بردگوري در چهارمحال و بختياري وجود دارد كه از اين تعداد، ۳۸ بَردِگُوري به ثبت ملي رسيده تا با حمايت قانون با پشتوانه حفاظت از ميراث ملي از گزند تيشه نابخردان در امان باشند. عامه معتقدند در نزديكي بَردِگُوري‌ها دفينه‌هايي وجود دارد كه روح بردگوري از آنها مواظبت مي‌كند و نگاه پيكره‌هاي حجاري شده در كنار برخي از بَردِگُوري‌ها اشاره به محل دفن گنج دارد. البته بردگوري‌ها در چهارمحال و بختياري، حجاري تزييني با نمادهاي آناهيتا يا پيكره‌ها ندارند اما در باغ ملك خوزستان، بَردِگُوري «رودنو» جز معدود گوردخمه‌ها در منطقه بختياري است كه داراي نقش‌برجسته‌اي از پيكره انسان بوده است. شوربختانه نقش برجسته اين بَردِگُوري كه به ثبت ملي هم نرسيده بود! سال گذشته با موادمنفجره تخريب شد. در خوزستان نيز كه گرمسير بختياري‌ها خوانده مي‌شود، بَردِگُوري‌هاي زيادي وجود دارد مانند مجموعه بَردِگُوري‌هاي روستاي پير گوري در اطراف شوشتر و بَردِگُوري‌هاي رامهرمز و گتوند.حكايت خرفت‌خانه از نگاه يكجانشينانسامان فرجي بیرگانی، پژوهشگر ميراث فرهنگي در خوزستان درباره شمار و پراكندگي بَردِگُوري‌ها مي‌گويد: در منطقه سرتنگ در روستاي شيوند، جايي بين ايذه و لردگان يا در قلعه تل در نزديكي ايذه با جمعيت محدودتر، تعداد بردگوري‌ها اندك بوده است ولي در جاهايي كه سكونت بيشتري وجود داشته تعداد بَردِگُوري‌ها نيز بيشتر بوده است مانند بَردِگُوري‌هاي گتوند و رامهرمز در خوزستان و بردگوري چشمه‌ناز در چهارمحال و بختياري.اين كوشنده ميراث با اشاره به برخي از باورهاي يكجانشينان درباره بَردِگُوري‌ها يادآور مي‌شود: باوري كه بعدها به وجود آمد اين بود كه بَردِگُوري‌ها را خرفت‌خانه مي‌انگاشتند. به اين معني كه عشاير به موقع كوچ، پيران را در بَردِگُوري‌ها قرار مي‌دادند و به مناطق ييلاقي مي‌رفتند. اما دلايلي وجود دارد كه اين ادعا مبني ‌بر محل سكونت بودن بَردِگُوري‌ها را رد مي‌كند؛ بَردِگُوري‌ها پله ورودي ندارند و به‌گونه‌اي ساخته شده‌اند كه قابل دسترسي نيستند. بعضي از اين فضاها آنقدر كوچكند كه تنها به اندازه يك انسان آن هم به حالت درازكش جا دارد، مانند بَردِگُوري‌هاي كبوتردره در شمال شوشتر كه فضاي محدودي داشته‌اند يا بَردِگُوري روستاي دم‌تنگ منطقه لالي در نزديكي مسجد سليمان كه به اندازه يك جسد فضا دارد. با اين وصف و با توجه به تراكم آييني كه در مردم بختياري وجود دارد بعيد است كه زندگان را به اميد مرگ در بَردِگُوري‌ها رها كنند.كيخسرو و شاهي هنر در ايرانمعماري صخره‌اي گوردخمه‌ها در خوزستان و چهارمحال و بختياري با گوردخمه‌هايي كه در غرب ايران ديده مي‌شود تفاوت دارد. تفاوت در ظرافت حجاري بر بدنه صخره‌ها و نوع ورودي آنها كه همه به دليل سيطره حكام محلي ايليمايي در دوره‌هاي اشكاني بر زاگرس مركزي است.اگر بخواهيم در معماري گوردخمه‌ها با نگاه تاريخي بكاويم بايد گفت بعد از آنكه هوخشتره شاه مادي يا همان كيخسرو، فرمانرواي بي‌همتاي اوستا و شاهنامه، نخستين شاهنشاهي آريايي‌تباران را بنيان نهاد، توسعه و پيشرفت چشم‌گيري در همه شوون هنر به‌ويژه در هنر معماري صخره‌اي شكل گرفت. چگونگي اين هنر معماري را خصوصا در گوردخمه‌ها يا آرامگاه‌هايي كه در دامنه كوه‌ها و صخره‌ها كنده شده‌اند مي‌توان مشاهده كرد. در دوره هخامنشي كه ظرافت در حجاري و انواع معماري صخره‌اي به اوج خود رسيده بود، پاي هنر از نمايش نيازهاي اعتقادي و مذهبي فراتر رفت و براي نمايش قدرت و عظمت شاهنشاهي‌ها به كارگرفته شد. اما بعد از هخامنشيان، با روي كار آمدن اشكانيان تا ظهور حكومت ساسانيان كه در حدود پنج قرن و نيم به طول انجاميد، تقريبا از شاهكارهاي حجاري خبري نيست.تخت كي هنر از پارسه تا باخترايليماييان يا در واقع همان ايلاميان در دوران هخامنشيان در انزواي سياسي به سر مي‌برده‌اند اما با روي كار آمدن اشكانيان تا حدودي قدرت از دست رفته را باز يافتند. در خوزستان و چهارمحال و بختياري كه بخش اصلي قلمرو ايليماييان بوده است، حجاري‌هاي زيادي وجود دارد مانند آنچه كه در اشكفت سلمان (در نزديكي ايذه) در خوزستان يا در تنگ سااوالك در چهارمحال ديده مي‌شود اما در مقام مقايسه با حجاري‌هايي كه در دوران هخامنشي يا مادي ديده مي‌شود، ظرافت چنداني ندارند.در گوردخمه‌هاي هخامنشي و مادي ـ كه بيشتر در استان فارس، آذربايجان غربي و كرمانشاه ديده مي‌شوند ـ هنر حجاري، اعتقادات ديني، باورها و عظمت شاهان را به نمايش مي‌گذارد اما حجاري در گوردخمه‌هاي مربوط به دوران ايليمايي بيشتر كاركرد تدفين داشته و باورها و اعتقادات كمتر در حجاري‌ها نمايان شده‌اند. شايد دليل آن را بتوان در قدرت سياسي محدود ايلماييان دانست يا كمرنگ شدن هنر درتمام جنبه‌ها خصوصا در هنر حجاري از دوران اشكانيان تا ظهور ساسانيان.اما از طرف ديگر بايد گفت از زمان روي كار آمدن جانشينان اسكندر، خصوصا در زمان اشكانيان كه دين‌هاي مختلفي داشتند، روش‌هاي تدفين گوناگون شد و رعاياي زرتشتي مردگان خود را در استودان‌هايي كه در دل صخره‌ها حجاري مي‌شده تدفين مي‌كرده‌اند. بنابراين از اين دوران گوردخمه‌اي به شكلي كه در دوران هخامنشي يا مادها براي شاهان ساخته مي‌شده خبري نيست و پس از قرار دادن تعداد معيني از اجساد، درب آنها با سنگ و آهك مسدود مي‌شده است.كوهرنگ و زاگرس در بزرگداشت راستيزرتشتيان پريستاران آتش و آب‌اند؛ مهر و آناهيتا از عهد قبل از زرتشت يعني دو هزار و ۴۰۰ سال پيش از ميلاد داراي اهميت بسيار بوده‌اند و بعدها به صورت موثري در اوستا راه يافتند.آنچنان كه گفته شد ايرانيان باستان همواره در بزرگداشت اين عناصر، در بيشتر وجوه معماري خود از هر كدام به‌گونه‌اي متناسب بهره مي‌برده‌اند. مكان‌هاي مقدس و گورستان‌ها را رو به سوي طلوع خورشيد يا رو به آب كه نور خورشيد را بازتاب مي‌دهد، بنا مي‌كرده‌اند و از نماد‌هاي آتش و آب كه هر دو از ايزدان بلند مرتبه بوده‌اند در تزيين بناها و انواع معماري به كار مي‌بردند.گوردخمه‌هاي مناطق بختياري، دلبستگي به عناصر آتش، آب، خاك و هوا را در سينه زاگرس و در كنار آب‌هاي روان ديمه و كوهرنگ يا بر كرانه‌هاي كارون و زاينده‌رود به نمايش مي‌گذارند و در اطراف اين گوردخمه‌ها از تزيينات حجاري در بازتاب باورها و نمادهاي آتش و آب بهره برده نشده است. به اين‌ترتيب بيشتر گوردخمه‌هاي اين مناطق متعلق به دوران سلوكي و اشكاني است. دوراني كه ايلماييان بر اين مناطق سيطره داشته‌اند.معصومه شهبازمنبع: روزنامه شرق ]]> میراث فرهنگی Tue, 06 Mar 2012 04:39:31 GMT http://ibnanews.com/vdce.o8pbjh8oo9bij.html http://ibnanews.com/vdci.yaqct1a3wbc2t.html (براي دانلود فيلم حضور جمعي از بختياري ها بر آرماگاه حالوزال، كليك كنيد)آژانس خبري بختياري (ايبنانيوز): با آغاز مرحله دوم آبگیری سد گتوند علیا، آرامگاه تاریخی زال علادين وند بختياري معروف به حالوزال، در محل «زیر کوه هارنی ِکلا» در منطقه آبماهيك، که برای عشایر منطقه از اهمیت فراوانی برخوردار است، در معرض نابودی و غرق شدن قرار گرفت. فرهاد رضایی بختیاروند از بازماندگان زال علادين وند بختياري و جمعي از دوستداران ميراث فرهنگي، پيش از اين خواستار توجه شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران (آبنیرو) و مجری سد گتوند علیا و عدم همكاري انان براي جابجایی آرامگاه این شخصیت تاریخی و فرهنگی ایل بختیاری شدند كه با بي توجهي اين شركت دولتي، تاكنون بي نتيجه بوده است. اين فيلم كوتاه،‌ حضور جمعي از بختياري ها بر آرامگاه حالوزال را نشان مي دهد. آيا اين وداع آخر است و آرامگاه حالوزال به زير آب مي رود؟ ]]> میراث فرهنگی Mon, 20 Feb 2012 07:33:09 GMT http://ibnanews.com/vdci.yaqct1a3wbc2t.html http://ibnanews.com/vgle.p8pbjh8ox2zibjj9r..html آژانس خبري بختياري (ايبنانيوز): با آغاز مرحله دوم آبگیری سد گتوند علیا، آرامگاه تاریخی زال علادين وند بختياري معروف به حالوزال، در محل «زیر کوه هارنی ِکلا» در منطقه آبماهيك، که برای عشایر منطقه از اهمیت فراوانی برخوردار است، در معرض نابودی و غرق شدن قرار گرفت. فرهاد رضایی بختیاروند از بازماندگان زال علادين وند بختياري و جمعي از دوستداران ميراث فرهنگي، پيش از اين خواستار توجه شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران (آبنیرو) و مجری سد گتوند علیا و عدم همكاري انان براي جابجایی آرامگاه این شخصیت تاریخی و فرهنگی ایل بختیاری شدند كه با بي توجهي اين شركت دولتي، تاكنون بي نتيجه بوده است. عكسها اختصاصي ايبنانيوز / بهمن 1390 ]]> میراث فرهنگی Wed, 08 Feb 2012 09:06:05 GMT http://ibnanews.com/vgle.p8pbjh8ox2zibjj9r..html http://ibnanews.com/vdcc.eqea2bqoxla82.html با آغاز مرحله دوم آبگیری سد گتوند، صدها هکتار از اراضی کشاورزی و مراتع روستاییان در شهرستان های لالی و مسجد سلیمان و روستاهای «گارا» و آبماهیک به زیر آب رفته و یا در معرض غرق شدن قرار گرفته اند. به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، علاوه بر به زیر آب رفتن مناطق گارا و آبماهیک، با بالا آمدن آب رودخانه کارون و گسترش دریاچه سد گتوند علیا، نگرانی مالکان و مردم ساکن روستاهای «گُلزاری»، «پابَراَفتَو»، «دَمِ تنگ»، «سربیشه» و «دوتو» از قطع مسیر ارتباطی منطقه ی آبماهیک با دنیای بیرون قوت گرفته است. ایمان محمدی از اهالی روستای گلزاری در گفتگو با خبرنگار ایبنانیوز، ضمن ابراز نگرانی از قطع راه های ارتباط روستایی، گفت: در حال حاضر پل «تلک» تنها راه ارتباطی این روستاها با شهرستان لالی در معرض غرق شدن قرار گرفته است و در صورت غرق شدن این پل، مردم هیچ راهی برای نجات خود جان خود نخواهند داشت. شایان ذکر است بی خبری مردم آبماهیک از جزئیات آبگیری مرحله دوم و بلاتکلیف ماندن وضعیت تملک اراضی و معیشت آنها و عدم اطلاع رسانی به موقع مجریان سد، طی دوروز اخیر موجب غرق شدن تعدادی از دامهای اهالی روستای گلزاری شده است. غرق شدن یادمان های تارخی و جریحه دار شدن احساسات مردم به گزارش خبرنگار اعزامی ایبنانیوز به منطقه آبماهیک، مرحله دوم آبگیری سد گتوند علیا آرامگاه تاریخی حالوزال را هم در منطقه ی «زیر کوه هارنی ِکلا» که برای عشایر منطقه از اهمیت فراوانی برخوردار است، در معرض نابودی قرار داده و این یادمان تاریخی در چند روز آینده به زیر آب خواهد رفت. فرهاد رضایی بختیاروند از بازماندگان مرحوم حالوزال به خبرنگار ایبنانیوز گفت: طی سال گذشته بارها به همراه بزرگان منطقه، برای نجاتبخشی آرامگاه حالوزال و جابجایی آن به شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران (آبنیرو) و مجری سد گتوند علیا و سازمان میراث فرهنگی شهرستان لالی مراجعه کردیم، اما علی رغم آمادگی سازمان میراث فرهنگی، متاسفانه با بی توجهی آبنیرو و همکاری نکردن و عدم پاسخگویی مجریان پروژه ی سد گتوند علیا، جابجایی آرامگاه این شخصیت تاریخی و فرهنگی ایل بختیاری تاکنون میسر نشده است. محمد بخشی مدیر گروه آسماری در این زمینه به خبرنگار ایبنانیوز گفت: برای جلوگیری از جریحه دار شدن احساسات مردم در صورت غرق شدن آرامگاه حالوزال، دوستداران فرهنگ بختیاری و خوزستان خواستار چاره جویی و کمک نهادهای مسئول برای نجاتبخشی یادمانهای تاریخی منطقه هستند. گفتنی است، همزمان با آبگیری مرحله دوم سد گتوند علیا، نگرانی ها از غرق شدن آرامگاه حالوزال به عنوان یک مکان معنوی، افزایش یافته است. گزارش تصویری ایبنانیوز از آرامگاه حالوزال بزودی منتشر می شود. ]]> میراث فرهنگی Tue, 07 Feb 2012 12:13:29 GMT http://ibnanews.com/vdcc.eqea2bqoxla82.html http://ibnanews.com/vdca.mnik49noo5k14.html گزارش / ایبنانیوز / مجتبی گهستونی با شروع فاز دوم آبگیری سد گتوند علیا بالاخره نوبت غرق شدن اثر ملی پل ساسانی پاپیلا فرا رسید و تا دو روز آینده با توجه به بالا آمدن سطح آب، باقی مانده پایه های پل باستانی پاپیلا بصورت کامل به زیر آب خواهند رفت. پیش از این پرونده پل ساسانی "پاپیلا" در حالی رو به بسته شدن می رفت که این پل تاریخی به دلیل حفاری های غیرمجاز و برداشت شن و ماسه که توسط بیل مکانیکی صورت گرفته بود، متحمل مشکلات فراوان شده بود. به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، پل ساسانی پاپیلا سال گذشته در نخستین همایش ملی ثبت آثار تاریخی ، معنوی و طبیعی ثبت شده بود. بخش های باقیمانده پل تاریخی پاپیلا متعلق به دوره ساسانی و در محدوده شهرستان لالی استان خوزستان واقع شده است. این پل که بر رودخانه زیورود قرار دارد با تخریب های صورت گرفته از بین رفت. کارشناسان درباره پل ساسانی پاپیلا که در دهه های گذشته گریشمن و شیپمن آن را بررسی کردند اذعان می کنند این پل با قطعه سنگ هایی ساروجی به وزن ۵/۱ تن با ابعاد ۵/۶*۶ متر و ارتفاع ۷ متر ساخته شده است. از نظر باستان شناسان مطرح اروپایی، این پل که طاق های آن از نوع ضربی بوده است، بعنوان محور تجاری فرهنگی زاگرس میانی، شوش و سایر فرهنگ ها و تمدن های بین النهرین مورد استفاده بوده است. این پل دارای ۶ پایه بوده که یکی از پایه ها به وسیله سنگ های رودخانه پوشیده شده است. هم اکنون مدتی است که این پل در معرض حفاری های غیرمجاز به شدت تخریب شده است. این پل به دلیل مرمت نشدن، پیش از صدور مجوز آبگیری به هیچ وجه از وضعیت پایداری برخوردار نبود و جمع شدن آب بر دیواره ها و لابه لای سنگها باعث ریزش هایی شده بود. طاق ها و عرشه پل طی سالهای متمادی نابود شده و از پایه ها ۳ پل باقی مانده است. مساحت پل تاریخی "پاپیلا" ۱۹ متر بوده و در محدوده روستای ططرآباد در شمال شرقی استان خوزستان و غرب شهرستان لالی واقع شده است. و در حال حاضر این پل در تملک اراضی ملی شهرستان لالی است. خبر تخریب پل تاریخی پاپیلا به کرات به فرمانده یگان حفاظت استان خوزستان گوشزد شده است اما متاسفانه خبر تعرض ها و تخریب ها از شهرستان به استان و از استان به تهران انتقال داده نمی شود. این در حالی است که آثار تاریخی از یکدیگر فاصله بسیار زیادی دارند و تعداد نیروهای یگان حفاظت بسیار کم است. ]]> میراث فرهنگی Tue, 07 Feb 2012 11:05:25 GMT http://ibnanews.com/vdca.mnik49noo5k14.html