سادگی وسمبولیزم زندگی عشایری در الفبای بختیاری
چهارشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۴:۱۹
استاد ایرانی دانشگاه سکرد هارت گفت: مستند الفبای بختیاری که به بررسی وضع آموزش در عشایر بختیاری می پردازد، به خوبی سادگی و سمبولیزم زندگی عشایری را نمایش می دهد.
سیما صدیق در گفتگو با آژانس خبری بختیاری (ایبنا نیوز) با بیان مطلب فوق، افزود: وقتی که می خواهیم تعریفی از عشایر ارایه دهیم بدون شک یکی از اجزای این تعریف، "حرکت" است. جامعه عشایری هم در بعد زمانی و هم در بعد مکانی (زمینی) در حرکت اند و اگر حرکت را از یک گروه عشایری بگیریم، دیگر نمی توان به آنها "عشایر" گفت؛ بنابراین در ساخت مستند الفبای بختیاری سعی ما بر این بوده است که این ویژگی را به نمایش بگذاریم.
استاد ایرانی دانشکده آموزش دانشگاه سکرد هارت گفت: حرکت عشایر در بعد زمانی حول محور بهار و پاییز (کوچ بهاره و کوچ پاییزه) است و در بعد مکانی، یک حرکت رفت و برگشتی از ییلاق به قشلاق است. این حرکت، دایره وار و دورانی است یعنی عشایر دور میزنند و به نقطه آغاز برمی گردند و این دایره یا حرکت ۳۶۰ درجه را هر سال تکرار می کنند.
وی افزود: دومین ویژگی مهم جامعه عشایر بختیاری سادگی آمیخته با سمبولیزم است. در زندگی عشایری همه چیز ساده و بسیط و گاه حتی بدوی است. اما سادگی نباید بیننده را به ساده انگاری بکشاند چرا که در کنار این سادگی یک سمبولیزم قوی وجود دارد که جامعه بختیاری را بعنوان گنجینه زنده نمادهای اصیل ایرانی مطرح می کند. پس سادگی در عین سمبولیزم یا سادگی آمیخته با سمبولیزم دومین ویژگی فرهنگی مهم جامعه بختیاری است که در مستند الفبای بختیاری تلاش کردیم به آن توجه کنیم.
استاد ایرانی دانشگاه سکرد هارت آمریکا گفت: در مستند الفبای بختیاری دغدغه من و آقای قدیانی در کارگردانی فیلم، این بود که چگونه این دو ویژگی مهم یعنی حرکت زمانی و مکانی و سادگی در عین سمبولیزم را به نمایش بگذاریم. کار سختی بود. هم در فرم و هم در محتوا این را در نظر گرفتیم. مثلاً شاهد حرکت های دورانی دوربین هستیم . حرکت های ۳۶۰ درجه ای دوربین به گونه ای است که از نقطه آغاز می کند و در همان برداشت به همان نقطه برمی گردد. همچنین اشیاء دایره مانند و دورانی در قاب دوربین حضور پررنگی دارند. فیلم در همان نقطه ای پایان می یابد که در آن شروع شده بود، یعنی به نام خدا. (یک بار "به نام خدا" در تیتراژ آغازین و یکبار در نمای پایانی روی تخته سیاه کودکان بختیاری). اکثر پلاتوها نیز حرکت دایره ای زمان در جامعه عشایری را نشان می دهد؛ پلاتوها از آغاز روز شروع میشوند و با آمدن شب به پایان می رسند. و دوباره پلاتوی بعدی، تکرار همین روند است.
سیما صدیق گفت: معمولاً در فیلم مستند توجه جدی به زبان سمبولیزم نمی شود ولی ما احساس کردیم برای ارایه یک مستند واقعی در جامعه بختیاری باید به زبان سمبولیزم توجه کنیم چون چارچوب فرهنگی جامعه مورد مطالعه ما دربرگیرنده یک سمبولیزم زنده و قوی است که نمی توان آن را نادیده گرفت. بنابراین علاوه بر اینکه سعی کردیم در فرم و در تکنیک های روایت گری، حرکت و سمبولیزم را نشان دهیم. استفاده از نمادها را را نیز فراموش نکردیم. مثلاً خروس بعنوان عامل اعلام وقت در جامعه روستایی و عشایری یک نماد شناخته شده است. در چند نقطه از مستند الفبای بختیاری، خروس در قالب دوربین قرار می گیرد تا حضور زمان و گذر زمان برای مخاطب قابل لمس باشد.
استاد ایرانی دانشگاه سکرد هارت افزود: همچنین در نریشن (گفتار) های فیلم نیز از زبان متافرم استفاده کردیم. بنابراین وقتی که در فیلم گفته می شود "کوچ سفری است از خویش به خویش"، این "خویش" یکبار به معنی فیزیکی است و یکبار به معنی متافیزیکی. یکبار به معنی سفر جسم است و یکبار به معنی سفر روح.
وی در پایان گفت: ساخت مستند الفبای بختیاری ۸ سال بطول انجامید و پژوهش های میدانی این پروژه دربردارنده ی تجربه های خاصی برای من بود. این مستند به گونه ای تدوین شده که به تماشاچی این اجازه را می دهد که تجربه خودش را داشته باشد و با تماشای فیلم به تجربه ای که لزوماً همان تجربه سازندگان فیلم نیست، برسد. بنابراین فیلم زیاده گویی نمی کند. این کم گویی همراه با تصاویر بسیار گویا کمک می کند که تماشاچی به ویژه تماشاچی غیر ایرانی (که مخاطب اصلی فیلم است) پا به پای مستند پیش بیایید و تجربه خودش را داشته باشد. به نظر من فیلم طوری ساخته شده که تماشاگر می تواند چند بار آن را ببیند و هر بار احساس تازگی کند و این، به دون شک به دلیل سادگی آمیخته با سمبولیزم در این فیلم است که برگرفته از واقعیت جامعه عشایری بختیاری می باشد.
بسیار عالی و شایسته تحسین
pourjaneki............ayoub
۱۳۸۹-۰۷-۱۴ ۱۷:۳۹:۱۷
this is first time i saw this page _and i very shock, i like knows everything about my back gr_and
سمیرا
۱۳۸۹-۰۵-۲۷ ۲۲:۳۷:۳۶
از اینکه یک ایرانی مقیم امریکا و یک استاد دانشگاه هشت سال از عمر خودش را صرف تحقیق در بختیاری و کمک به بالارفتن آموزش زنان و دختران بختیاری کرده، سپاسگذارم. از ایبنانیوز هم سپاسگذارم.